Szanowni Państwo,
Scilab jest bezpłatnym oprogramowaniem o otwartym kodzie źródłowym, przeznaczonym między innymi do obliczeń numerycznych, wizualizacji danych, tworzenia algorytmów oraz modelowania i symulacji z wykorzystaniem Xcos. Jest wyposażony we własny język programowania i może być wykorzystywany zarówno w edukacji, jak i w obliczeniach naukowych oraz inżynierskich.
Z tego wpisu dowiecie się Państwo skąd pobrać Scilaba oraz jak zarządzać modułami rozszerzającymi jego możliwości. W dokumentacji Scilaba takie rozszerzenia są nazywane modułami zewnętrznymi lub toolboxami, a służący do ich obsługi system nosi nazwę ATOMS (Automatic TOolboxes Management for Scilab).
Poniższe przyciski umożliwią Państwu pobranie z oficjalnej strony Scilaba najbardziej aktualnej wersji plików instalacyjnych pakietu dla Waszego systemu operacyjnego oraz dostęp do zestawu toolboxów, rozszerzających możliwości obliczeniowe pakietu Scilab.
Strona automatycznie udostępnia instalatory przeznaczone dla obsługiwanych systemów. W chwili przygotowania tego wpisu dostępne są wersje 64-bitowe dla systemów Windows, GNU/Linux oraz macOS. Dla Windows przygotowano instalator w formacie .exe.
Po pobraniu pliku instalacyjnego uruchamiamy go i wykonujemy kolejne czynności wskazywane przez instalator. Do samego uruchamiania Scilaba nie jest potrzebne połączenie z Internetem. Jest ono jednak wymagane, gdy chcemy pobierać moduły z internetowych repozytoriów ATOMS. Niektóre moduły zawierające kod źródłowy mogą dodatkowo wymagać odpowiedniego kompilatora.
Czym są moduły ATOMS?
Podstawowa instalacja Scilaba zawiera wiele funkcji obliczeniowych. Dodatkowe możliwości mogą być udostępniane w postaci modułów, na przykład przeznaczonych do przetwarzania obrazów, statystyki, optymalizacji albo komunikacji z innymi programami i urządzeniami.
ATOMS pozwala między innymi:
- przeglądać i wyszukiwać dostępne moduły,
- instalować moduły wraz z wymaganymi zależnościami,
- sprawdzać listę modułów zainstalowanych i załadowanych,
- aktualizować moduły,
- usuwać moduły.
Katalog modułów można również przeglądać w serwisie:
ELEMENTY ZARZĄDZANIA MODUŁAMI
1. Odświeżenie informacji o dostępnych modułach
Przed wyszukiwaniem lub instalowaniem modułów warto zaktualizować lokalną listę zawartości repozytoriów:
--> atomsSystemUpdate()
Scanning repository https://atoms.scilab.org/2026.0/TOOLBOXES/64 ... Done
2. Wyświetlenie listy dostępnych modułów
--> atomsList()
accsum - Accurate summation algorithms
aerospace-toolbox - A toolbox for aerospace engineering
ampl_toolbox - An interface to load .nl files created by AMPL
Analog_and_DigitalCommunication - It contain scilab functions related to analog and digital communnication
Anfislab - This module provide function to train adaptive neuro fuzzy inference system
ANN_Toolbox - Artificial Neural Network toolbox
apifun - Check input arguments in macros
ardronemodule - Pilot Parrot ARdrone using Xcos blocks
arduino - Arduino Communication through Serial
Przedstawiony wynik to tylko fragment znacznie dłuższej listy pakietów. Jeżeli znamy tylko dziedzinę zastosowania lub fragment nazwy modułu, wygodniejsze jest wyszukiwanie, na przykład:
--> atomsSearch("neural network")
ans = [3x2 string]
"ANN_Toolbox" "Artificial Neural Network toolbox"
"lolimot" "A fast neural network - LOcal LInear MOdel Tree"
"neuralnetwork" "This is a Scilab Neural Network Module which covers supervised and unsupervised training algorithms"
Szczegółowe informacje o wybranym module (tu: "ANN_Toolbox") można wyświetlić poleceniem:
--> atomsShow("ANN Toolbox")
Pakiet : ANN_Toolbox
Tytuł : ANN Toolbox
Streszczenie : Artificial Neural Network toolbox
Wersja : 0.5
Zależność :
Kategoria(e) : Modeling - Control Tools
Data Analysis - Statistics - Neural networks
Autor(zy) : Ryurick M. Hristev
Allan Cornet
Opiekun(owie) : S G <sgougeon@univ-lemans.fr>
Administrator ATOMS <contact@scilab.org>
Podmiot : Private Individual
Strona WWW : https://gitlab.com/scilab/forge/ann-toolbox
Licencja : GPL
Wersja Scilaba : any
Stan : Not installed
Opis : This toolbox deals with Artificial Neural Networks. It is based on the
"Matrix ANN" book.
* User manual:
https://atoms.scilab.org/toolboxes/ANN_Toolbox/0.5/files/ANN_Toolbox_0.5.pdf
* Changelog:
https://atoms.scilab.org/toolboxes/ANN_Toolbox/0.5/files/changelog.txt
* Report bugs @ https://gitlab.com/scilab/forge/ann-toolbox/-/issues
Dalszą część opisu pominięto.
3. Instalacja modułu
Instalowanie najnowszej dostępnej wersji modułu z repozytorium ATOMS (np. "ANN_Toolbox")odbywa się za pomocą polecenia:
--> atomsInstall("ANN_Toolbox")
4. Sprawdzenie listy zainstalowanych modułów
Polecenie zwraca tabelę zawierającą między innymi techniczną nazwę i wersję modułu, zakres instalacji (user albo allusers) oraz katalog instalacyjny:
--> atomsGetInstalled()
Możemy ograniczyć wynik do modułów zainstalowanych tylko dla bieżącego użytkownika:
--> atomsGetInstalled("user")
albo dla wszystkich użytkowników:
--> atomsGetInstalled("allusers")
5. Załadowanie modułu do pamięci w bieżącej sesji
Aby można było korzystać z zainstalowanego modułu (np. "ANN_Toolbox"), po instalacji należy go załadować poleceniem:
--> atomsLoad("ANN_Toolbox")
Od tej chwili funkcje modułu są dostępne w bieżącej sesji Scilaba. Listę aktualnie załadowanych modułów wyświetla polecenie:
--> atomsGetLoaded()
ANN_Toolbox 0.5 user SCIHOME\atoms\x64\ANN_Toolbox\0.5 I
Dokumentacja Scilaba podaje, że zainstalowany moduł jest domyślnie dodawany do listy modułów ładowanych automatycznie przy następnym uruchomieniu programu. Listę tę można sprawdzić poleceniem:
--> atomsAutoloadList()
ANN_Toolbox 0.5 user user
W razie potrzeby automatyczne ładowanie można wyłączyć:
--> atomsAutoloadDel("ANN_Toolbox")
ans = 1.
(sprawdźmy ponownie listę
--> atomsAutoloadList()
No module is autoloaded at Scilab startup.)
lub włączyć:
--> atomsAutoloadAdd("ANN_Toolbox")
ans = 1.
(sprawdźmy listę
--> atomsAutoloadList()
ANN_Toolbox 0.5 user user)
Wyłączenie automatycznego ładowania nie usuwa modułu z dysku.
6. Aktualizacja modułów
Aktualizację wybranego modułu (np. "ANN_Toolbox") wykonujemy poleceniem:
--> atomsUpdate("ANN_Toolbox")
Polecenie bez podanej nazwy służy do aktualizowania zainstalowanych modułów, dla których jest dostępna nowsza wersja:
--> atomsUpdate()
Przed aktualizacją warto wykonać
--> atomsSystemUpdate()
aby Scilab dysponował aktualnymi informacjami z repozytoriów.
7. Usunięcie modułu
Jeżeli moduł (np. "ANN_Toolbox") nie jest już potrzebny, można go odinstalować:
--> atomsRemove("ANN_Toolbox")
Jeśli moduł jest w danej chwili załadowany, jego pełne usunięcie może nastąpić dopiero po ponownym uruchomieniu Scilaba. Poprawność operacji można sprawdzić, ponownie wyświetlając listę zainstalowanych modułów:
--> atomsGetInstalled()
8. Instalacja modułu z pliku lokalnego
Najwygodniejsza i zalecana w typowej sytuacji jest instalacja bezpośrednio z repozytorium ATOMS. Jednak w sytuacji szczególnej, na przykład braku dostępu do Internetu Scilab pozwala na zainstalowanie modułu także z pobranego wcześniej archiwum. Zgodnie z dokumentacją należy najpierw przełączyć ATOMS w tryb pracy offline:
--> atomsSetConfig("offline", "True")
--> atomsInstall("C:/sciezka/do/pliku_modulu.zip")
Po zakończeniu instalacji przywracamy zwykły tryb pracy:
--> atomsSetConfig("offline", "False");
Ścieżkę i nazwę pliku należy oczywiście dostosować do rzeczywistego położenia archiwum ZIP.